Z formalnego punktu widzenia udział adwokata w sprawie rozwodowej nie jest obowiązkowy. W praktyce jednak pomoc doświadczonego adwokata rozwodowego okazuje się niezwykle cenna. Prawnik nie tylko przygotowuje wszystkie niezbędne dokumenty i reprezentuje stronę przed sądem, ale przede wszystkim dba o ochronę jej interesów oraz o to, by cały proces przebiegł sprawnie i zgodnie z prawem. W sprawach o silnym ładunku emocjonalnym, zwłaszcza gdy dotyczą dzieci lub majątku, wsparcie profesjonalisty pozwala zachować spokój, uniknąć błędów formalnych i skutecznie przejść przez wszystkie etapy postępowania.

Czas jaki upływa od złożenia w Sądzie Okręgowym pozwu o rozwód do uzyskania prawomocnego wyroku rozwiązującego związek małżeński stron w drodze rozwodu jest uzależniony od kilku kwestii. Po pierwsze na długość trwania postępowania w sprawie o rozwód ma zasadniczy wpływ to czy jedna ze stron sprawy o rozwód czy obie strony postępowania rozwodowego wnoszą o orzeczenie rozwodu z winy, którejś z nich. W przypadku postępowanie w sprawie o rozwód bez orzekania o winie, które co warto podkreślić, może mieć miejsce wyłącznie na zgodny wniosek obu stron, prawomocny wyrok rozwiązujący w drodze rozwodu małżeństwo stron postępowania uzyskuje się z reguły szybciej.

Wynika to z faktu, iż najczęściej postępowanie procesowe w takiej sprawie ogranicza się do jednej rozprawy, podczas której Sąd Okręgowy przeprowadza dowód z załączonych do pozwu o rozwód dokumentów, przesłuchania stron, a następnie orzeka rozwód. Inaczej wygląda sprawa o rozwód w przypadku, kiedy strony są skonfliktowane i próbują w toku postępowania o rozwód udowodnić winę za rozpad małżeństwa drugiej stronie. W takim przypadku oczywistym jest, że materiał dowodowy jest obszerniejszy a jego zgromadzenie zajmuje Sądowi orzekającemu w sprawie o rozwód więcej czasu. Z uwagi na ogólny trend do przyspieszania postępowań, w tym także postępowań w sprawie o rozwód, przed niektórymi Sądami Okręgowymi dało się zauważyć praktykę przeprowadzania dowodu z przesłuchania świadków na piśmie. Polega to na przesyłaniu przez Sąd Okręgowy uprzednio przygotowanych przez strony oraz Sąd listy pytań, na które odpowiedzi świadkowie przesyłają w formie pisemnej bezpośrednio do Sądu. Powyższe znacznie przyspiesza nawet skomplikowane postępowania. Z uwagi na wyjątkowy charakter postępowań w sprawach o rozwód nie zawsze istnieje możliwość przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków w formie pisemnej, co z punktu widzenia pełnomocnika jest w pełni zrozumiałe. Pomimo istotnego wpływu odebrania od świadka zeznań na piśmie na czas trwania postępowania, należy zauważyć, także negatywne skutki takiego rozwiązania jak brak możliwości zaskoczenia świadka w sprawie o rozwód poruszaną w pytaniach kwestią, brak możliwości niezwłocznego dopytania świadka, kiedy jego odpowiedź jest wymijającą itp. Co do zasady w przypadku dochodzenia w procesie o rozwód rozwiązania związku małżeńskiego z winy drugiego z małżonków, należy liczyć się z tym, iż postępowanie w sprawie o rozwód nie skończy się na pierwszej rozprawie (są wyjątki o czym poniżej). W przypadku spornych spraw o rozwód warto zaznaczyć, iż nie kończą się one najczęściej na jednej instancji, gdyż z reguły któraś ze skonfliktowanych stron jest niezadowoloną z wyroku sądu. Czasami zdarza się, iż w sytuacji, kiedy Sąd Okręgowy orzeknie rozwiązanie związku małżeńskiego z winy obojga małżonków, wtedy obie strony procesu o rozwód będą chciały wykazać swoje racje na etapie drugiej instancji przed Sądem Apelacyjnym. Powyższe dodatkowo przedłuża czas otrzymania wyroku w sprawie o rozwód. Przykładowo obecnie na termin w Sądzie Apelacyjnym w Krakowie, celem rozpoznania apelacji w sprawie o rozwód czekamy około roku. Zdarzają się oczywiście wyjątki jednak należą one z uwagi na obciążenie referatów sędziów orzekających w Wydziale Cywilnym, rzadkością. Reasumując, szybkie uzyskanie wyroku w sprawie o rozwód jest możliwe, jednak bezpośrednio wpływ na to ma wypracowane ugodowe stanowisko stron, terminowe odebranie pozwu o rozwód przez stronę pozwaną i złożenie przez nią w zakreślonym przez Sąd terminie odpowiedzi na pozew o rozwód. Należy zwrócić uwagę na fakt, iż wypracowane ugodowe stanowisko stron nie zawsze musi oznaczać rozwód bez orzekania o winie. Zdarzają się przypadku, kiedy jedna ze stron sprawy o rozwód świadoma swojej winy w rozpadzie związku zgadza się na orzeczenie rozwodu z jej winy i akceptuje zaproponowane przez stronę przeciwną alimenty. W takim przypadku rozwód, pomimo że z orzekaniem o winie także może zakończyć się na jednym terminie.

Czas trwania sprawy rozwodowej uzależniony jest od wielu okoliczności – przede wszystkim od stopnia zgodności małżonków co do warunków rozstania, kwestii winy za rozkład pożycia, wysokości alimentów czy sposobu sprawowania opieki nad dziećmi. Jeśli strony osiągną porozumienie i zdecydują się na rozwód bez orzekania o winie, postępowanie może zakończyć się już podczas jednej rozprawy. W sytuacji, gdy występują spory dotyczące podziału majątku, opieki nad dziećmi lub alimentów, proces może się wydłużyć i potrwać nawet kilka miesięcy, a w bardziej skomplikowanych przypadkach – kilka lat. Właściwe przygotowanie dokumentów i wsparcie doświadczonego adwokata pozwalają jednak znacząco przyspieszyć przebieg sprawy.

W sprawach o rozwód orzekają Sądy Okręgowe. W przypadku wpłynięcia do Sądu pozwu o rozwód istotnym będzie przede wszystkim czy nie zachodzą dwa przypadku, kiedy rozwiązanie związku małżeńskiego stron przez rozwód będzie niemożliwym. Pierwszy przypadek braku możliwości uzyskania rozwodu, jest związany z sytuacją, kiedy strony postępowania w sprawie o rozwód posiadają małoletnie dzieci. W takiej sytuacji Sąd Okręgowy prowadzący postępowanie o rozwód ustala, czy orzeczenie rozwodu nie będzie pozostawało w sprzeczności z dobrem wspólnych małoletnich dzieci stron sprawy o rozwód. W tym celu najczęściej przeprowadza się postępowanie dowodowe mające na celu ustalenie tej zasadniczej kwestii. Jest to okoliczność na tyle istotne dla Sądu orzekającego, iż nawet w przypadkach, kiedy strony dążą do ugodowego zakończenia związku przez rozwód bez orzekania o winie, także przeprowadzany jest dowód mający na celu ustalenie sytuacji rodzinnej i wychowawczej małoletnich dzieci rozwodzących się małżonków. Sytuacja rodzinna i wychowawcza małoletnich w przypadku spraw o rozwód, gdzie strony są skonfliktowane odnośnie sposobu sprawowania władzy rodzicielskiej czy uregulowania kontaktów najczęściej jest ustalana w drodze opinii OZSS, który został utworzony w miejsce dawnego RODiK. W przypadku spraw o rozwód, gdzie strony są zgodne i nie ma większych rozbieżności co do losów dzieci po rozwiązaniu związku stron przez rozwód, najczęściej Sąd poprzestaje na przesłuchania wskazanego przez strony świadka, który orientuje się w sytuacji rodzinnej dzieci stron, lub wysyła kuratora celem uzyskania sprawozdania. Z praktycznego punktu widzenia lepiej jest złożyć wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań bliskiego rodzinie świadka na okoliczność sytuacji rodzinno-wychowawczej małoletnich dzieci stron w sprawie o rozwód, niż czekać na przeprowadzenie wywiadu przez kuratora. W przypadku, gdyby w wyniku przeprowadzenia, któregokolwiek z powyższych dowodów w sprawie o rozwód Sąd ustalił, iż orzeczenie rozwodu będzie pozostawało w sprzeczności z dobrem wspólnych małoletnich dzieci stron oddali powództwo. Drugi przypadek, kiedy uzyskanie rozwodu nie będzie możliwe jest niezależny od tego czy strony sprawy o rozwód posiadają małoletnie dzieci. W przypadku, kiedy orzeczenia rozwodu żąda małżonek wyłącznie winny Sąd, także oddali pozew o rozwód wobec braku zgody drugiego z małżonków na rozwiązanie związku małżeńskiego stron. Aby ustalić, który z małżonków w sprawie o rozwód ponosi winę za trwały i zupełny rozkład pożycia małżeńskiego stron Sąd Okręgowy przeprowadzi postępowanie dowodowe, tu najczęściej inicjatywa dowodowa należy do strony, która wnosi o oddalenie powództwa o rozwód. Jeżeli przeprowadzone w sprawie dowody potwierdzą, iż małżonkiem wyłącznie winnym rozpadu związku jest powód w sprawie o rozwód, a drugi z małżonków-pozwany nie wyrazi zgody na orzeczenie rozwodu, sąd oddali powództwo.

Koszty z jakimi wiąże się sprawa o rozwód są uzależnione od charakteru sprawy. To czy strony będą chciały uzyskać rozwód bez orzekania o winie, czy będą dążyć do rozwiązania związku małżeńskiego z winy któregoś z nich, wpływa bezpośrednio na koszty. Wraz z pozwem o rozwód zawsze należy uiścić opłatę sądową. Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy strona powodowa wnosi o zwolnienie jej od kosztów sądowych. W przypadku, kiedy rozwód zakończy się ,,ugodowo” np. bez orzekania o winie wtedy Sąd zwraca połowę uiszczonej opłaty od pozwu o rozwód powodowi. W takim przypadku połowę pozostałej części opłaty ma zwrócić powodowi pozwany. To czy strony będą domagać się rozwodu bez orzekania o winie czy rozwodu z winy współmałżonka ma wpływ także na wysokość wynagrodzenia dla pełnomocnika w sprawach o rozwód. Powyższe wynika z tego, iż sprawy, w których w toku postępowania dowodowego wykazujemy winę drugiej strony najczęściej trwają dłużej, wymagają większego nakładu pracy. Każda ze spraw z uwagi na indywidualny charakter jest wyceniana odrębnie w zależności od przewidywanego nakładu pracy adwokata prowadzącego do prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o rozwód.

Przygotowując Klientów kancelarii adwokackiej do sprawy o rozwód staramy się przedstawić im wszystkie niezbędne dokumenty jakie powinny zostać dołączone do pozwu o rozwód. W zależności od charakteru sprawy o rozwód tego czy strony będą dochodzić rozwiązania związku małżeńskiego bez orzekania o winie czy z winy któregoś małżonka, plik dokumentów jakie dołączamy do pozwu o rozwód może ulec zmianie. Do podstawowych dokumentów, które zawsze winny zostać dołączone do pozwu należą odpisy skrócone aktów stanu cywilnego, czyli odpis skrócony aktu małżeństwa czy odpisy skrócone aktów urodzenia małoletnich dzieci stron. Następnie należy przedłożyć potwierdzenia uiszczenia opłaty sądowej od pozwu lub w przypadku złożenia wniosku w przedmiocie zwolnienia od kosztów postępowania w sprawie o rozwód stosowny formularz. W przypadku spraw o rozwód, gdzie przedmiotem dowodu będzie wina jednego z małżonków należy przedłożyć dokumenty potwierdzające zachowania uzasadniające żądanie rozwodu z winy drugiej strony. W przypadku, kiedy strona postępowania chce być reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, do pozwu o rozwód dołączone powinno być pełnomocnictwo wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa udzielonego do reprezentowania strony powodowej lub pozwanej w rozwodzie. W przypadku, gdy w sprawie o rozwód nie zostało pomiędzy małżonkami wypracowane stanowisko co do wysokości alimentów do pozwu o rozwód dołączone powinny zostać dokumenty potwierdzające usprawiedliwione potrzeby małoletnich dzieci stron oraz te potwierdzające możliwości majątkowe rodzica, który nie jest typowany na głównego opiekuna. Trudno wskazać stały zestaw dokumentów jakie należy dołączyć do pozwu o rozwód, zależy to zawsze od konkretnego stanu faktycznego i poza aktualnym odpisem aktu małżeństwa ciężko jednoznacznie przesądzić co strona wnosząca o rozwód powinna przynieść do kancelarii. Z tego względu staramy się w konkretnych stanach faktycznych wskazać naszym mocodawcom, jakie dokumenty powinni zgromadzić.