Sprawy o zachowek

W przypadku dziedziczenia ustawowego roszczenie o zachowek przedawnia się z upływem pięciu lat od daty otwarcia spadku. Należy zauważyć, iż termin przedawnienia roszczenia o zachowek może ulec modyfikacjom. Istnieje możliwość zawieszenia lub przerwania terminu przedawnienia roszczenia o zachowek. Sytuacje uzasadniające zawieszenie biegu terminu przedawnienia roszczenia o zachowek można podzielić na dwa rodzaje. Pierwsza, związana z relacjami osób połączonych więzami opiekuńczymi czy rodzinnymi np. co do roszczenia dzieci przeciwko rodzicom przez okres trwania władzy rodzicielskiej. Druga, kiedy mamy do czynienia ze zdarzeniem zewnętrznym o nadzwyczajnym charakterze i któremu nie można zapobiec czyli tzw. siła wyższa. Do przypadków występowania siły wyższej zaliczamy np. powodzie. Warto zauważyć, iż nie jest siłą wyższą uzasadniającą zawieszenie biegu terminu przedawnienia roszczenia o zachowek niemożność działania wywołana chorobą czy zagranicznym wyjazdem lub pobytem w zakładzie karnym.

Przerwanie biegu przedawnienia roszczenia o zachowek powoduje tylko dokonanie przez wierzyciela wyraźnie oznaczonych czynności przed organem powołanym do rozpoznawania danej sprawy lub egzekwowania danego roszczenia.

Roszczenie o zachowek podlega dziedziczeniu, jednak z uwagi na wyjątkowy charakter zachowku krąg osób uprawnionych do dziedziczenia roszczenia o zachowek został przez ustawodawcę ograniczony. Zgodnie z kodeksem cywilnym roszczenie o zachowek przechodzi na spadkobiercę uprawnionego do zachowku wyłącznie w sytuacji, kiedy ten spadkobierca należy do kręgu osób uprawnionych do zachowku po pierwszym spadkodawcy. Z praktyki orzeczniczej wynika, iż do spełnienia powyższego warunku wystarczy by dziedziczący roszczenie o zachowek należał do grupy osób uprawnionych do zachowku po pierwszym spadkodawcy, chociażby nie miał swojego własnego roszczenia o zachowek po tej osobie.

Należy zauważyć iż ustawodawca wprowadził ograniczenie co do dziedziczenia roszczenia o zachowek tylko co do dziedziczenia roszczenia o zachowek po pierwszym uprawnionym. Co za tym idzie w przypadku, gdy w skład spadku po pierwszym uprawnionym przedmiotowe roszczenie o zachowek wchodzi, wtedy powyżej omówionego ograniczenia w dziedziczeniu roszczenia o zachowek nie stosuje się, a roszczenie o zachowek ulega dziedziczeniu według ogólnych zasad.

Ustawodawca jednoznacznie określił krąg podmiotów uprawnionych z tytułu zachowku, a więc tych, którym co do zasady zachowek po zmarłym się należy. Do grupy tej wchodzą zstępni (w związku z tym także przysposobiony i jego zstępni), małżonek oraz rodzice spadkodawcy (w związku z tym też przysposabiający). Te osoby jeżeli:

• należą do kręgu spadkobierców ustawowych po zmarłym,
• dziedziczyłyby po nim z ustawy
• nie zostały wydziedziczone
• wartość praw nabytych przez nie od spadkodawcy czy to w darowiźnie czy na podstawie dziedziczenia nie przekracza należnego im zachowku

mają roszczenie o zachowek lub uzupełninie zachowku. Co warte podkreślenia do grupy uprawnionych do zachowku nie zalicza się rodzeństwa spadkodawcy. Uprawnienie do zachowku nie przysługuje osobie uznanej za niegodną dziedziczenia, małżonkowi, który na podstawie art. 940 k.c. został wyłączony od dziedziczenia, lub w przypadku orzeczenia co do niego separacji, a także w przypadku odrzucenia spadku czy zrzeczenia się dziedziczenia przez spadkodawcę lub co do spadkodawcy wydziedziczonego. Odnośnie uprawnienia do zachowku zstępnych osób niegodnych dziedziczenia, ta niegodności nie odnosi skutku wobec nich, co za tym idzie roszczenie o zachowek im przysługuje. Podobnie w przypadku zstępnych osoby odrzucającej spadek, nie są oni w związku z tym pozbawieni prawa do zachowku, tak jak w przypadku zachowku należnego zstępnym wydziedziczonego. Inaczej w przypadku zachowku należnego zstępnym osoby, która zrzekła się dziedziczenia. Jeżeli nie wyłączono wprost skutku zrzeczenia się dziedziczenia wobec nich, zachowek nie będzie się im należał. Podobnie, nie będzie miał prawa do zachowku zstępny spadkobiercy ustawowego ujętego w testamencie negatywnym.

Kancelaria specjalizuje się w sprawach o zachowek. Od wielu lat w sprawach o zachowek adwokat dr Gabriela Więckowska reprezentuje Klientów kancelarii adwokackiej. Adwokat dr Gabriela Więckowska uczestniczy w procesach o zachowek zarówno w przed sądami w Krakowie, jak i na terenie całego kraju. Będąc pełnomocnikiem Powodów w sprawach o zachowek adwokat dokłada należytej staranności, by uzyskać dla swoich mocodawców możliwie wysoką zapłatę tytułem należnego stronie powodowej zachowku. Broniąc interesów strony pozwanej w sprawach o zachowek adwokat dąży, wykorzystując obowiązujące regulacje prawne z zakresu zachowku do uniknięcia zapłaty zachowku drugiej stronie lub, kiedy nie jest to w świetle prawa możliwym do maksymalnego obniżenia wysokości kwoty należnej z tytułu zachowku stronie powodowej w sprawie o zachowek.

Wieloletnie doświadczenie w sprawach o zachowek adwokat dr Gabrieli Więckowskiej zapewnia reprezentowanej stronie dochodzącej zachowku lub pozwanej o zachowek opiekę prawną i wsparcie na każdym etapie postępowania w przedmiocie zachowku, począwszy od przedsądowego wezwania do zapłaty zachowku przez postępowanie sądowe dotyczące roszczenia o zachowek na egzekucji należnego zachowku kończąc. W postępowaniach o zachowek adwokat dąży do tego by służyć wsparciem i pomocą, których konsekwencją będzie wyrok odnośnie zachowku satysfakcjonujący reprezentowaną przez adwokata stronę. W postępowaniach o zachowek adwokat ma na uwadze nie tylko prawne uregulowanie instytucji zachowku, a także kwestie relacji rodzinnych, które sprawiły, iż strony dochodzą zachowku na drodze postępowania sądowego. Nie bez znaczenia dla wysokości zachowku pozostają z uwagi na art. 5 k.c. zachowania osób uprawnionych do zachowku wobec spadkodawcy. Powyższe wymaga w postępowaniach o zachowek od adwokata wnikliwej analizy zarówno dostarczonej przez strony dokumentacji jak i sytuacji rodzinnej, która często będzie miała istotny wpływ na wynik sprawy o zachowek i wysokość zasądzonego zachowku lub fakt oddalenia powództwa o zachowek.